Bbz: Ondernemers die vanuit de bijstand een bedrijf willen starten

Als iemand een bijstandsuitkering heeft en een eigen bedrijf wil beginnen, kan die persoon een beroep doen op de Bbz. Die persoon heeft een half jaar met een mogelijke verlenging van een half jaar (aaneengesloten periode) om zich onder begeleiding voor te bereiden op het starten van een eigen bedrijf. Deze startperiode is met behoud van uitkering en zonder sollicitatieplicht. Deze periode noemen we de préstartfase.

De aanvrager stelt in deze tijd een ondernemingsplan op, waarin zaken zijn opgenomen waaruit moet blijken of de onderneming levensvatbaar is en de onderneming kans van slagen heeft. De gemeente beoordeelt aan de hand van dit plan of het bedrijf levensvatbaar is. Daar hoort bij of de persoon bevoegd is het bedrijf uit te oefenen en of deze de benodigde vergunningen heeft. Hiervoor huurt de gemeente vaak expertise in. Het gaat hierbij om het beoordelen van de levensvatbaarheid van het bedrijf en de ondernemersvaardigheden van de starter en zo nodig ondersteuning te bieden bij realisatie van haalbare plannen.

Pas dan kan de persoon als zelfstandige starten. In de opstartfase kan tot maximaal 36 maanden bijstand worden verleend voor levensonderhoud. Daarnaast kan de inwoner een bedrijfskrediet verstrekt worden, waarmee noodzakelijke investeringen gedaan kunnen worden.

Voorwaarden voor de belanghebbende

Instrumenten die de gemeente kan inzetten

1. Renteloos voorbereidingskrediet
   • Dit ligt tussen de € 2000,00 en € 3.000,00 (gemeentelijk beleid).
2. Starterskrediet/bedrijfskapitaal
   • Dit is een rentedragende lening en kan oplopen tot maximaal € 37.398,00 (voor een starter).
3. Vergoeding begeleidingskosten na start
   • In het eerste jaar na de start kan iemand in aanmerking komen voor begeleiding (ingekocht door de gemeente) met een maximale duur van 1 jaar.
4. Periodieke Bbz-uitkering tot bijstandsniveau
   • Als het inkomen onder het bijstandsniveau ligt, kan het inkomen maximaal 36 maanden worden aangevuld tot bijstandsniveau.
   • Dit is het eerste jaar een renteloze lening (= voorschot). 
   • Na afloop van het boekjaar wordt gekeken hoe hoog de inkomsten waren, afhankelijk daarvan moet het bijvoorbeeld geheel of gedeeltelijk worden terugbetaald.

In de praktijk

In de praktijk wordt er dus gekeken of het bedrijf van de inwoner haalbaar (= levensvatbaar) is. Hieronder een aantal vragen dat gesteld kan worden voor de beoordeling van de levensvatbaarheid:

• Is er voldoende kennis aanwezig om succesvol te kunnen ondernemen?
• Is er de wil en de energie om ervoor te gaan?
• Kan de kandidaat minimaal 1.225 uur per jaar als zelfstandige werken?
• Beschikt de starter over voldoende specifieke kennis en ervaring?
• Welke lacunes in kennis en kunde moeten in maximaal 1 jaar worden opgevuld?
• Is de kandidaat wel bereid om cursussen te volgen en/of werkervaring op te doen?
• Heeft de kandidaat wel een concreet idee voor ogen over wat voor type bedrijf hij of zij wil starten? 
• Heeft de kandidaat wel voldoende kennis van de Nederlandse taal (= minimaal NT3 niveau)? 
• Is er geen sprake van een verslaving op het gebied van alcohol, drugs, seks en/of gokken?
• Heeft de kandidaat geen problematische schulden? 
• Als er een partner is: vindt die partner het wel een goed idee om een eigen bedrijf te beginnen? 
• Kan de kandidaat wel starten gezien de wettelijke eisen (van onder andere de KvK)?
• Zit de kandidaat niet in een surseance van betaling of is er faillissement aangevraagd? 
• Heeft de kandidaat niet te hoge schulden die de start van het eigen bedrijf kunnen belemmeren?